Łacińska nazwa Czech – Bohemia – to wystarczający wabik, by zachęcić turystów do przemierzania tego  pięknego, bogatego kulturowo i krajobrazowo kraju. Etymologiczny rdzeń, który dał nazwę kraju naszych sąsiadów, a w późniejszych wiekach – poprzez język francuski – określił także artystyczne środowiska końca XIX wieku, skłania turystów do szukania uciech, estetycznych wrażeń i niezapomnianych przygód.

Tekst: Agnieszka Jaworska-Goździewska

Wschodni region Czech wydaje się idealny na przystawkę, na pobudzenie apetytu i wyciągnięcie ręki po więcej. Te właśnie tereny – na czele z Pardubicami – szerzą sławę regionu w całej Europie. Wielowiekowa i barwna tradycja hipiczna, liczne stadniny koni, wspaniałe szlaki konne, a przede wszystkim znany każdemu najstarszy i najtrudniejszy wśród konnych wyścigów – Wielka Pardubicka, przyciągają co roku tłumy turystów.

Historia zbudowała miasto

Pardubice godnie reprezentują region, ale jaśniejących gwiazd na tym obszarze jest znacznie więcej. W leżącej niemal w centrum regionu Litomyšli i okolicy rywalizują ze sobą zachwycające krajobrazy i historyczne przejawy ludzkiego talentu. Znane od X wieku miasto powstało na szlaku handlowym, łączącym Czechy i Morawy. Z racji swojego położenia było świadkiem wielu historycznych zdarzeń i przełomów. W średniowieczu zostało tutaj założone biskupstwo, w późniejszych czasach Litomyšl stała się schronieniem Jednoty Braci Czeskich, następnie własnością jednego z najpotężniejszych magnatów – Vratislava z Pernštejna, który zbudował zachwycający renesansowy pałac arkadowy, jeden z piękniejszych na świecie.

Tę niezwykle reprezentacyjną budowlę wznieśli w latach 1568-1582 włoscy budowniczy – Giovanni Battista Aostalli i Ulrico Aostalli. Elewacje pałacu pokryte są ponad ośmioma tysiącami „kopert” wykonanych w technice sgraffito, z których każda (zgodnie z legendą) zawiera inny list. Pałac ma formę zamkniętego od zewnątrz czworoboku, nad którą górują zdobione trójkątne szczyty. Po przejściu przez bramę oczom ukazuje się wewnętrzny plac, otoczony z trzech stron arkadowymi krużgankami. Wewnątrz budynku znajdziemy reprezentacyjne sale, unikatowy teatr barokowy i pałacowe piwnice z wystawą rzeźb Olbrama Zoubka i woskowym sercem dla Václava Havla. Ten niezwykłej urody, z pięknymi arkadami i licznymi architektonicznymi detalami obiekt, został w 1999 roku wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Co nam w duszy gra?

Częścią pałacowego kompleksu jest także budynek byłego browaru, w którym w 1824 roku urodził się światowej sławy kompozytor Bedrǐch Smetana. Choć mistrz tworzył różne formy muzyczne, to największą sławę przyniosła mu opera Sprzedana narzeczona, do której międzynarodowej popularności przyczynił się sam Gustav Mahler. Smetana uważany jest za pierwszego kompozytora, który komponował muzykę specyficznie czeską w charakterze. Chociaż w 1874 roku artysta stracił słuch, to nigdy nie przestał komponować. Mieszkańcy Litomyšli oddają hołd wybitnemu muzykowi co roku, organizując Festiwal Operowy Smetanova Litomyšl, odbywający się na dziecińcu renesansowego zabytku architektury. Miasto, nazywane także „uzdrowiskiem dla ducha”, wzbogaca dodatkowo czas festiwalu poprzez liczne imprezy towarzyszące o charakterze kulturalnym.

 

Wsiadamy w wehikuł czasu

Czeski mariaż tradycji z nowoczesnością jest czymś zupełnie naturalnym, dlatego nie powinna nikogo zaskoczyć mnogość nowoczesnej architektury Litomyšli, zgrabnie wtopionej w historyczny kontekst. Od wielu lat miasto rozbudowuje się dzięki czołowym czeskim architektom, którzy tworzą budynki i dziedzińce publiczne, obiekty sportowe, domy mieszkalne i rodzinne, nieustannie rozwijając harmonijny stosunek pomiędzy architekturą dawną i najnowszą. Na szczególną uwagę zasługują dwa zespoły domów czynszowych z lat 20. XX wieku wzniesionych w nietradycyjnym stylu zwanym rondokubizmem. W samym środku miasta znajduje się centrum z salą teatralną, biblioteką i salami wystawowymi, które powstało w drodze przebudowy starej fabryki. Do najważniejszych zaś przedsięwzięć ostatnich czasów trzeba zaliczyć przeprowadzoną według projektu architekta Josefa Pleskota renowację miejscowego browaru zamkowego na Europejski Ośrodek Szkoleniowy, czy też wyróżniający się niezwykle przemyślanymi rozwiązaniami urbanistycznymi basen pływacki.

Coś dla ciała

Najsłynniejsza postać czeskiej gastronomii – Magdalena Dobromila Rettigowá – ostatnie lata swojego życia spędziła w Litomyšli. Dlatego właśnie tutaj, na placu Smetany, odbywają się co roku festiwale gastronomiczne. Częścią nich jest tradycyjny konkurs na najlepszą svǐčkovą na smetaně (tradycyjna czeska potrawa z polędwicy wołowej), na najsmaczniejszą domową babkę piaskową i aromatyczny gulasz z kociołka, a także prezentacje szkół gotowania i lania piwa. Te gastronomiczne atrakcje, unosząc aż za miasto zapach świeżych potraw i woń piwnej goryczki, pobudzają wśród turystów apetyt na dalsze peregrynacje w stronę Śnieżnika i okolicznych lasów. Miasto żyje bowiem w symbiozie z przyrodą i ten oczywisty balans tworzy niezapomnianą harmonijną aurę, tak bliską turystom.